هر کتاب در مراحل ایجاد تا رسیدن به دست خریدار مرحلههای مختلفی را میگذراند که تمامشان هم مستلزم صرف هزینه است.
کتاب باید نوشته یا ترجمه شود. اولین هزینه کتاب دستمزد کسی است که آن را مینویسد یا ترجمه میکند. ترجمه معمولا سرراست و بالنسبه راحتتره! چون همه کارها را نویسندهی دیگری در زبان اصلی انجام داده است. تمام فکرها را کرده، تمام نظرها و ایدهها را سبک و سنگین کرده و تمام موارد مرتبط را بررسی کرده است. مترجم فقط غذای آماده را گرم میکند و مختصری هم نمک و فلفل و چاشنی فارسی به آن میزند و میگذارد سر میز.
اما مورد نویسنده کاملا متفاوت است چون که خودش آشپز اصلی است و برای نوشتن هر صفحه مثل فرماندهی در خط مقدم جبهه باید راه را باز کند و تصمیم بگیرد که از کدام طرف برود و چگونه بقیه سربازان را هدایت کند که در نهایت سلامت و قوی و حتی قویتر به مرحله نهایی برسند. این مستلزم تلاشی طاقتفرسا و تحمیل استرس وحشتناک و فشار فکری و روحی است.
من برای نوشتن کتاب «فتوشاپ ۲۰۲۴، شروع قدرتمند» ۵ ماه وقت صرف کردم و کار و زندگی عادیام را ول کردم و از خروسخوان تا بوق سگ!! — البته سگا این روزا دیگه بوق نمیزنن ولی حالا!! — با خواندن و نوشتن و فکر کردن در این باره، کار را پیگرفتم که طبعا چون نمیشد کاری دیگری هم انجام بدهم به لحاظ اقتصادی هیچ دستاوردی نداشتم. اگر نویسنده بخواهد کارش را درست انجام بدهد چارهای جز این جور تقلاها و ضررخوردنها و فسفر سوزاندنها نیست. بنابراین به نظرم نویسنده باید حق نگارشش را تمام و کمال دریافت کند و البته که حق نویسنده و مترجم را همیشه آخر کار و با چکهای مدتدار و قول و قرار میپردازند. بعضی وقتها هم نمیپردازند. و خلاص!
هزینه بعدی کتاب در مورد کتابهایی مانند «فتوشاپ ۲۰۲۴، شروع قدرتمند» هزینه طراحی گرافیکی آن است. باز هم کتابهای ترجمهای در این زمینه مشکل چندانی ندارند و همان عکسهای داخل کتاب را بر میدارد و میگذارند توی کتاب ترجمه شده. اما کتاب که نوشته میشود نیاز به تامین تصویرهایش هم دارد و این یعنی آن که یک آدم این کاره باید تصویرها را ایجاد و آنها را به نحوی آماده کند که در کتاب به خوب و وضوح کامل به کمک متن بیایند و آن را مصور سازند. این خودش مستلزم صرف هزینههایی متناسب با کار گرافیستها و طراحان است.
کتاب «فتوشاپ ۲۰۲۴، شروع قدرتمند» هزاران تصویر دارد که تمامشان در حد اعلای دقت و وضوح هستند. فکر میکنم اولین بار است که نزدیک به تمامی تصویرهای یک کتاب به صورت برداری طراحی شدهاند. فرق تصویر برداری با تصویر معمولی این است که تصویر برداری به کمک فرمولهای ریاضی توصیفی ایجاد میشوند و به همین سبب همیشه در حد اعلای دقت خود به سر میبرند و روی هر ماشین چاپی از حداکثر قدرت تصویرسازی آن بهره میبرند و همیشه با دقت کامل ماشینی که آنها را چاپ میکند ظاهر میشوند. این مرحله از کار این کتاب مستلزم چیزی بیشتر از توان طراحان و گرافیستهای فعلی است و نیاز به تبدیلها و نوشتن روتینهای تبدیل کننده و عملیاتی مشابه برنامهنویسی است. در این کتاب من تمام این کارها را خودم به کمک چندین نرمافزار مختلف به انجام رساندهام که وقت بسیاری هم صرف آن شد. اما برای اولین بار در تمام طول عمرم، «از عکسهای کتاب راضی هستم! و مطمئن هستم که تمام تلاشم را تا اعلا مرحله ممکن برای بهبود تصویرها انجام دادهام و وجدان گرافیکیام!! — که چسبیده به وجدان معمولیام است –از این تصاویر راضی است»
کتاب به طراحی ترکیبی، که تصویر را با متن میآمیزد هم نیاز دارد. باز هم ور رفتن با بیش از هزار صفحه کتاب که هر صفحهاش کلی تصویر لازم داره و چیدن آن به نحو منطقی و زیبا خودش جریانی وقتگیر و در پارهای موارد حالگیر است. تازه باید برای هدایت خوانندگان باید در متن و تصویرها شمارهگذاری صورت بگیرید که این هم مستلزم صرف وقت و دقت زیاد است. کتاب «فتوشاپ ۲۰۳۴، شروع قدرتمند» در ایندیزاین طراحی و شکلدهی شده است و نتیجه از همین برنامه به یک کتاب PDF تبدیل و تحول یافته است که برای چاپ روانه شده است.
توی این موارد هزینه نمونهخوانی، غلطگیری و موارد دیگر هم باید به حساب آورده شود که در مورد کتاب من باز توسط خودم انجام شد و امیدوارم که چیزی از دستم در نرفته باشه! اما البته امید باطلی است چون که همیشه خودم اولین کسی هستم که با باز کردن کتاب در همان مرتبه اول، عدل، یک غلط پیدا میکنم که مثل تیر جنگی توی چشمم فرو میره!
اگر این کتاب را کس دیگری نوشته و تصاویرش را درست کرده بود فقط سرهم کردنش در ایندیزاین و موارد دیگهی آمادهسازی با من بود، صورتحسابش چیزی نزدیک به شصت میلیون تومان میشد. هر چند که من این جور کارها را از بیرون قبول نمیکنم، اما قیمتها این جوریاس! و باید به ازای تیراژ روی قیمت هر نسخه از کتاب سرشکن شود.
هزینههای دیگر کتاب، کاغذ است که این روزها بسیار گرانتر از سابق شده است. پس از آن چاپ و صحافی که آنها هم به شرح ایضا کم نیستند ولی اصلا به گرد هزینه ایجاد آن هم نمیرسند. به همین سبب است که شما در زبان فارسی کتاب فارسی گرافیکی خوبی که درست نوشته و تصویر شده باشد پیدا نمیکنید. کمتر ناشر کتابی پیدا میشوند که زیر بار این هزینهها بروند.
هزینه پخش و فروش و ارسال هم را که معادل سیدرصد یا بیشتر از قیمت تمام شده کتاب است، اگر به حساب بیاوریم و از قیمت کتاب کم کنیم آنچه برای ناشر و نویسنده میماند را به دست میآوریم. بنابراین در مورد کتابهایی این چنینی اصلا از قیمتهایی که روی آن گذاشته میشود نباید تعجب کنید که اگر تعجب کردید آنوقت به کسب و کار خودتان نگاه کنید و قیمتها در حوزه فعال خودتان را ببینید تا اعجابتان از بین برود.
با خیال راحث برای این کتاب پول خرج کنید و بدانید که اگر نویسنده و ناشر و طراحی که کارشان قابل قبول و خوب و عالی است به علت عدم استقبال مردم از کارشان از این حرفه بیرون بروند–و به قول معروف بروند دنبال یک کار شرافتمندانه!! – در نهایت و آخر کار این جامعه کاربران نوآموز چنین تخصصهایی است که به این سبب ضرر میکند و عقب میافتد و ضعیف میشود.
وقتی با یک کامپیوتری که حداقل قیمتش ۲۰ میلیون تومان به بالاست کار میکنید و فتوشاپتان هم به لطف برادران هپلیچی تقریبا مفت و مجانی است خریدن یک کتاب برای یاد گرفتن مهارتی که اگر جدی ادامه بدهید صدها میلیونتومن درآمد برایتان دارد، کاملا منطقی و خردمندانه است حال آن کتاب هر قیمتی میخواهد داشته باشد. اگر این کتاب به تیراژی که زندگی مرا اداره کند برسد من هم مسیرم را در همین راستا ادامه میدهم وگرنه وقتش است که نگارش و نویسندگی را تعطیل کنم و بروم دنبال یک کار خداپسندانه!! در یک راستای دیگه!!